Birleşik Krallık Başbakanı ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer, yerel seçimlerde yaşanan ağır yenilginin ardından partisinden yükselen istifa çağrılarına rağmen görevini bırakmayacağını açıkladı. Starmer, liderlik değişikliğinin “ülkeyi siyasi ve ekonomik kaosa sürükleyeceğini” savunurken, parti içinde halef tartışmaları giderek derinleşiyor.
7 Mayıs’ta İngiltere genelinde yapılan yerel yönetim ve bölgesel meclis seçimleri, iktidardaki İşçi Partisi için tarihi bir çöküşe dönüştü. Parti, elindeki 2 bin 403 belediye meclisi sandalyesinin 1406’sını kaybetti. Londra’da ise İşçi Partisi’nin kontrolündeki 19 belediyeden 9’u muhalefete geçti.
Seçimlerin en dikkat çekici sonucu ise aşırı sağcı Nigel Farage liderliğindeki Reform UK partisinin yükselişi oldu. Daha önce yalnızca iki yerel meclis sandalyesine sahip olan Reform UK, seçimlerde 1444 sandalye kazanarak ülke siyasetinde dengeleri değiştirdi.
“İstifa etmeyeceğim”
Seçim sonuçlarının ardından tepkilere cevap veren Starmer, ortaya çıkan tabloyu “çok vahim” olarak nitelendirdi ancak görevden ayrılmayı düşünmediğini söyledi. Parti içindeki muhaliflere de meydan okuyan Starmer, kendisine karşı resmi liderlik süreci başlatılması gerektiğini ifade etti.
Starmer’a yakın isimler, hükümetin ortasında yaşanacak bir lider değişiminin piyasaları sarsabileceğini ve erken seçim baskısını artırabileceğini savunuyor. Başbakanın özel görüşmelerde, “şimdi geri çekilmenin ülkeyi istikrarsızlığa sürükleyeceğini” dile getirdiği belirtiliyor.
Parti içinde isyan büyüyor
İşçi Partisi’nde ise öfke giderek büyüyor. Özellikle partinin kuzey İngiltere’deki geleneksel kalelerinde yaşanan ağır kayıplar, milletvekilleri arasında “lider değişimi” çağrılarını hızlandırdı.
Parti içindeki muhalif kanadın önde gelen isimlerinden bazı milletvekilleri, Starmer’ın görevde kalmasının Reform UK’nin yükselişini daha da hızlandıracağını savunuyor. Bazı milletvekilleri, Başbakan’ın bir yıl içinde görevi bırakacağı bir “çıkış takvimi” açıklamasını isterken, bazıları ise derhal liderlik yarışına gidilmesini talep ediyor.
Krizi büyüten gelişmelerden biri de Sağlık Bakanı Wes Streeting’in kabineden ayrılarak açık biçimde Starmer’ın istifasını istemesi oldu. Streeting, Başbakan’ı “vizyonsuzluk” ve “otoriterleşme” ile suçladı.
Starmer’ın yerine kimler gelebilir?
İşçi Partisi kulislerinde Starmer sonrası dönem için birçok isim konuşuluyor. En güçlü adaylardan biri, Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham olarak gösteriliyor. Parti içinde geniş bir destek tabanına sahip olan Burnham’ın yeniden Avam Kamarası’na dönmesi için bir milletvekilinin koltuğunu boşaltmaya hazırlandığı öne sürüldü.
Parti içindeki bir diğer güçlü isim ise Başbakan Yardımcısı Angela Rayner. Sol tabanda etkili olan Rayner’ın özellikle sendikalar ve parti örgütü içinde önemli desteğe sahip olduğu belirtiliyor.
Enerji Bakanı Ed Miliband de adı geçen isimler arasında bulunuyor. Eski parti lideri olan Miliband’ın deneyimi nedeniyle “geçiş dönemi lideri” olabileceği konuşuluyor.
Kabineden ayrılan Wes Streeting’in adı da liderlik için geçse de bazı milletvekillerinin Streeting’i parti tabanında yeterince güçlü görmediği belirtiliyor. Savunma Bakanlığı’nda görev yapan Al Carns gibi daha genç isimler de kulislerde anılıyor.
Reform UK yükselişi İngiliz siyasetini sarsıyor
Siyasi analistler, seçim sonuçlarının yalnızca İşçi Partisi için değil, İngiliz siyaseti açısından da tarihi bir kırılma yarattığını belirtiyor. Reform UK’nin özellikle eski sanayi bölgeleri ve İşçi Partisi’nin geleneksel işçi sınıfı seçmenleri arasında güç kazanması, ülkede yeni bir siyasi eksen oluştuğuna işaret ediyor.
Uzmanlara göre seçmenlerin önemli bir bölümü ekonomik durgunluk, hayat pahalılığı, göç politikaları ve kamu hizmetlerindeki kötüleşme nedeniyle hem İşçi Partisi’ne hem de Muhafazakârlara tepki gösteriyor. Bu boşluğu ise Nigel Farage liderliğindeki Reform UK dolduruyor.
YouGov anketlerine göre halkın yaklaşık yarısı Starmer’ın görevden ayrılması gerektiğini düşünüyor. Parti tabanında da memnuniyetsizlik dikkat çekiyor.
Gözler Westminster’da
Şimdilik koltuğunu koruyan Starmer’ın önümüzdeki haftalarda parti grubunu ikna edecek yeni bir siyasi yol haritası açıklaması bekleniyor. Ancak Westminster kulislerinde, İşçi Partisi içinde “sessiz bir liderlik savaşı”nın çoktan başladığı yorumları yapılıyor.
İngiltere’de siyaset artık yalnızca İşçi Partisi ile Muhafazakârlar arasındaki klasik rekabetten ibaret görülmüyor. Reform UK’nin yükselişi ve İşçi Partisi içindeki liderlik krizi, ülkenin önümüzdeki genel seçimlere son derece parçalı ve gergin bir atmosferde gideceğine işaret ediyor.
